ջրոլորտ

Ջրոլորտի առաջացումը և զարգացումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկրաքիմիական ուսումնասիրությանները պարզել են, որ Երկրի մակերևույթի վրա ջուրն առաջացել է նրա զարգացման որոշակի էտապում՝ մոտ 3,0-3,5 միլիարդ տարի առաջ։ Մոլորակի ձևավորման և զարգացման ընթացքում քիմիական թեթև տարրերը դանդաղ բարձրացել են Երկրի մակերևույթ, ծանրերը՝ իջել դեպի միջուկ։ Երբ ձգողական ուժի ներգործությամբ և ռադիոակտիվ նյութերի տրոեմամբ միջուկն սկսել է տաքանալ ու շիկանալ, ջրածինն ու թթվածինը բարձրացել են վեր՝ կուտակվելով միջնա-պատյանում և երկրակեղևում։ Այստեղ ջերմային նպաստավոր պայմանները հնարավորություն են տվել դրանց միանալու և կազմելու ջրի մոլեկուլ։ Դա է պատճառը, որ միջուկում և միջնապատյանի ստորին շերտերում բարձր ջերմաստիճանների պատճառով ջուր չկա։ Միջին և վերին միջնապատյանում ջուրը լուծված է մագմայի մեջ, իսկ Երկրի մակերևույթին գտնվում է հեղուկ, պինդ և գազային վիճակներում։

Реклама

Առաջադրանք հայոց լեզվից

Գտի՛ր սխալ գրությամբ բառերը և ուղղի՛ր:

 Ա. Երփներանգ, արփի, փրփրել, փափուկ, սրփազան, ճամփորդ,համբերություն, դափնի,շամփուր:

 Բ. Կարթ,խորթ, զվարթ, պարթև, նյարդ, թարթել,երդվել, փարթամ:

 Գտի՛ր սխալ գրությամբ բառերը և ուղղի՛ր:

 Ա.Համարձակ, բարձունք, վերադարձ, վարձատրել, հարցուփորձ, հարձակում,մրձույթ:

 Բ. Դեղձ, դաղձ, դեզձանիկ, բաղձանք, օձանման, ատաղծագործ:

 Գտի՛ր սխալ գրությամբ բառերր և ուղղի՛ր:

  Ա.Զմրուխտ, ապուխտ, բաղտավոր, թախտ, խեղդել, կխտար, խրոխտ,ողկույզ, տախտակ,նախկին:
Բ.ճեղքել կմախք աղքատ, կողպեք, վխտալ,եղբայր,սանդուղք:

Յուրաքանչյուր շարքում կետերը փոխարինի՛ր նման հնչողությունունեցող տրվածարմատներով:

   Ող, ոխ, ուղտ, ուխտ, թյուր, թույր, բույր, բյուր, բարկ, բարք, վարկ, վարք,աղտ, ախտ:

 

  Թոքախտ, աղտոտել,

 ոխակալ, ողնաշար,

 վարքուբարք, վարկաբեկել,

տադրուժ, …ատեր,

 վարքուբարք, բարկություն,

 թյուրիմացություն, ձյունաթույր,

 համբույր, բյուրավոր:

 

Առաջադրանք հայոց լեզվից

Գտի՛ր սխալ գրությամբ բառերը և ուղղի՛ր:

  Ա Երփներանգ, արփի, փրփրել, փափուկ, սրբազան,դափնի,շամփուր, համբերություն

   Բ. Կարթ,խորթ, զվարթ, պարթև, նյարդ, թարթել,երդվել, փարթամ:

 Գտի՛ր սխալ գրությամբ բառերը և ուղղի՛ր:

 Ա.Համարձակ, բարձունք, վերադարձ, վարձատրել, հարցուփորձ, հարձակում, մրցույթ:

   Բ. Դեղձ, դադձ, դեդձանիկ, բաղձանք, օձանման, ատաղձագործ:

 Գտի՛ր սխալ գրությամբ բառերր և ուղղի՛ր:

  Ա.Զմրուխտ, ապուխտ, բախտավոր, թախտ, խեղդել, կխտար, խրոխտ, ողկույզ, տախտակ,նախկին:
Բ.ճեղքել, կմախք, աղքատ կողպեք, վխտալ,եղբայր,սանդուղք

How the wolf lost his tail(ինչպես գայլը կորցրեց պոչը)

ONE day the wolf and the fox were out together, and they stole a dish of crowdie. Now the wolf was the biggest beast of the two, and he had a long tail like a greyhound, and great teeth.

The fox was afraid of him, and did not dare to say a word when the wolf ate the most of the crowdie, and left only a little at the bottom of the dish for him, but he determined to punish him for it; so the next night when they were out together the fox said—

“I smell a very nice cheese, and” (pointing to the moonshine on the ice) “there it is too.”

“And how will you get it?” said the wolf. “Well, stop you here till I see if the farmer is asleep, and if you keep your tail on it, nobody will see you or know that it is there. Keep it steady. I may be some time coming back.”

So the wolf lay down and laid his tail on the moonshine in the ice, and kept it for an hour till it was fast. Then the fox, who had been watching him, ran in to the farmer and said: “The wolf is there; he will eat up the children, —the wolf! the wolf!”

Then the farmer and his wife came out with sticks to kill the wolf, but the wolf ran off leaving his tail behind him, and that’s why the wolf is stumpy-tailed to this day, though the fox has a long brush.

Մի օր գայլն ու աղվեսը միասին գողացան մի աման շիլա : Գայլը այդ երկուսից ամենամեծ գազաներ. նա ուներ երկար պոչ և մեծ ատամներ:

Աղվեսը վաղենում էր նրանից և չէր համարցակվում որևէ բառ ասել , երբ գայլը ուտում էր շիլայի մեծ մասը և շատ քիչ էր մնացել ափսեի մեջ իր համար , բայց նա որոշեց պատժել նրան : ՈՒստի հաջորդ գիշեր, երբ նրանք դուրս եկան միասին, աղվեսը ասաց.

— Ես շատ լավ պանրի հոտեմ առնում ,- և մատնացույց արեց լուսնի լույսի տակ սառույցը

-Իսկ ինչպես այն վերցնենք

— Դե դու մնա այստեղ,մինչ ես տեսնեմ ֆերմերը քնած է:ԵՎ դու կպահես պոչտ սառույցի վրա , որ ոչ ոք չտեսնի, ինչ կա այնտեղ ,պահիր այն անշարժ, ես շուտով կվերադառնամ : ԵՎ գայլը պառկեց պոչը սառուցի մեջ դրված և այդպես մեկ ժամ անշարժ: Այնուհետև աղվեսը, որ հետևում էր նրան վազեց ֆերմերի մոտ և գոռաց. <<Գայլը այնտեղ է, նա կուտի երեխաներին: Գայլ~ը, գայլ~ը…:

ԵՎ ֆերմերն ու իր կինը դուրս եկան մահակներով սպանելու գայլին , սակայն գայլը փախավ թողնելով իր պոչը, ահա թե ինչու գայլը ունի երկար, իսկ աղվեսը կարճ պոչ:

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՎԻՑ

Թարգմանություն գրաբարից

1.Խնդրեցէ՛ք՝ եւ տացի ձեզ, հայցեցէ´ք՝ եւ գտջիք, բախեցէ´ք՛եւ բացցիձեզ։  Զի ամենայն որ խնդրէ՛ առնու, եւ
որ հայցէ` գտանէ, եւ որ բախէ` բացցի նմա։

   Խնդրեք և կտրվի Ձեզ,փնտրեք և կգտնեք, բախեք և կբացվի Ձեր առաջ:Քանի որ ով խնդրում է առնում է, ով փնտրում է գտնում է և ով բախում է բացվում է:

Բառարան
տացի               — տրվի, կտրվի, պիտի տրվի, տրվելու է
հայցել              — խնդրել, աղաչել, աղերսել, պահանջել, կամենալ, փնտրել, որոնել
զի                     — որովհետև, քանի որ, թե
բացցի              — բացվի, կբացվի, պիտի բացվի, բացվելու է
գտջիք               — գտնեք, կգտնեք, պիտի գտնեք, գտնելու եք
առնու               — առնում է, վերցնում է

3.Մտէք ընդ նեղ դուռն. քանզի ընդարձակ է դուռնն եւ համարձակ ճանապարհն` որ տանի ի կորուստ, եւ բազումք են, որ մտանեն ընդ նա: Քանզի անձուկ է դուռնն եւ նեղ ճանապարհն`  որ տանի ի կեանս, եւ սակաւք են, որ գտանեն զնա:

Նեղ դռնով ներս մտեք, որովհետև լայն է և ընդարձակ այն ճանապարհը, որը դեպի կործանում է տանում, և շատերն են դրանով գնացողները, մինչդեռ նեղ է այն դուռը և նեղվածք այն ճանապարհը, որը դեպի կյանք է տանում, և քչերն են այն գտնողները:

 Բառարան                                                                                                                             

ընդ դուռն                   — դռնով
ընդ նա                       —  նրանով
համարձակ               — այստեղ` ընդարձակ, լայն
տանի                         — տանում է
ի կորուստ                 — դեպի կորուստ
բազումք                     — շատերը
անձուկ                       — նեղ
ի կեանս                      — դեպի կյանք
սակաւք                       — քչերը
դուռնն                         — այն դուռը

3. Ի սկզբանէ արար Աստուած զերկին ու զերկիր: Եւ երկիր էր աներեւոյթ եւ անպատրաստ. Եւ խաւար ի վերայ անդնդոց. եւ Հոգի Աստուծոյ շրջէր ի վերայ Ջրոց: Եւ ասաց Աստուած` Եղիցի լոյս.  եւ եղեւ լոյս: Եւ ետես Աստուած զլոյսն զի բարի է:  

Սկզբում Աստված ստեղծեց երկինքն ու երկիրը։Երկիրն անձև ու դատարկ էր, և խավար կար ջրերի անդունդի վրա, և Աստված շրջում  էր ջրերի վրա։

  Բառարան                                                                                                                                    

ի սկզբանէ                         — սկզբում
արար                                 — արարեց, ստեղծեց
զերկին                              — երկինքը
աներեւոյթ                         — անտեսանելի, աչքին չերևացող
ի վերայ անդնդոց             — անդունդների վրա
շրջէր                                  — շրջում էր
եղիցի                                 — լինի, թող լինի, կլինի, պիտի լինի, լինելու է
եղեւ                                    — եղավ
ետես                                  — տեսավ

աշխատանք հայոց լեզվից

  1.  ան-անգ,անգորույն,անձավ,անմիտ
  2. ան-անկյուն,անգղ,անհաշտ.,անձնական
  3. անանձրև,անձև,անուն,անուրջ
  4. ան-անջատ,անոթ,անոդ,անօդ,
  5. ապ-ապականել,ապակի,ապհով,ապաբախտ
  6. ապ-ապառաժ,ապաստան,ապարանջան,ապերջանիկ
  7. ապ-ապուխտ,ապարդյուն,ապուր,ապստամբ

առաջադրանք

Առաջադրանք 1
1.Մրգահյութիցզովացուցիչ ըմպելիք-օշարակ2.մեղք գործել-մեղանչել
3.ծաղիկ աճեցնելու ծաղկաման -թաղար
4.գինի մատուցող անձ-մատռվակ
5.մեկի մոտ սովորել-աշակերտել
6.ծարավից տանջվել, տոչորվել-պապակել
7.հագուստի, գոտու ծայրը միացնող օղակեռ-ճարմանդ
8. ամառանոց եկած անձ-հովեկ
9.մեղուների բույն -փեթակ
10.տնային բաց ոտնաման-հողաթափ
11.դաս տալ , ուսուցանել -դասավանդել
12.խիտ թփերով ու ծառերով պատված տեղ-թավուտ
13.չորանալ ու կծկվել-սմքել
14.ճամփորդների հանգրվանելու վայր-իջևան
15.մեկ ցողունին աճած պտուղների ամբողջություն-ողկույզ

Առաջադրանք 2

հագուստի անվանումներ-պատմուճան,տարազ,ծիրանի
ուտելիքի անվանումներ-լավաշ,մածուն,փարչ, չամչարակ ,աղանդեր
սպասքի անվանումներ-կարաս,կուլա,սկահակ
բնակավայրերի անվանումներ-շեն,ավան,քաղաք

 

Առաջադրանք հայոց լեզվից

download-1
Առաջին հասկափնջերը նվիրում էին Անահիտին

Հեթանոս հայերը շատ էին սիրում իրենց սնուցուղ մայր աստվածուհուն Անահիտին , որին անվանում էին ոսկեմայրբև ոսկեծեղի:Բոլոր արտերը հնձելուց հետո առաջին բերքի հասկափնջերը տանում ու դրանցով ծածկում էին Անահիտի արձանը:Նրանք համոզված էին , թե զոհաբերությամբ ապահովում են իրենց բերքի պահպանումը ամեն տեսակի աղետից ու արհավիրքից:
Արտն աչք ունի
Չորրորդ Հյքի Խոզան գյուղաքաղաքում Կիրակետուր անունով մի մարդ էր ապրում:Նոր բերքից թխած առաջին հացը նա վերցնում և գնում էր իր արտի խոզանը , մի կտոր դնում խոզանի վրա , մյուսն անուշ անում:
-Իմ արտն աչք ունի, -ասում էր Կիրակետուրը , -թող նա տեսնի , որ ես իր բաշխած հացը կիսում եմ իր հետ:
Ինչու է կղզին կոչվում Արտեր
Մի ժամանակ Վանա լճում հինգ կղզի կար ՝ Լիմ , Կտուց Աղթամար , Արծկե , Արտեր :Ամենամեծը Լիմնե էր ՙ ամենափոքրը Արտերը :Վերջինս այնքան էլ հեռու չէր Աղթամարից : Շատ ու շատ տարիներ Աղթամարի միաբանները փոքրիկ ու գարու արտերը: